82. rocznica ludobójstwa Polaków była głównym powodem niedzielnych uroczystości, które 15 marca 2026 roku odbyły się w Opactwie Benedyktynek w Przemyślu na Zasaniu. Wspomniano nie tylko mieszkańców Huty Pieniackiej, ale również ofiary z Korościatyna oraz wielu innych miejscowości na Kresach i Podkarpaciu, gdzie polska ludność padła ofiarą zbrodniczej ideologii nacjonalizmu.
Obchody miały podniosły, ale zarazem bardzo osobisty charakter. Była modlitwa, chwila skupienia, wspólne oddanie hołdu i pamięć, która — mimo upływu lat — wciąż pozostaje żywa. Uroczystości podzielono na trzy części. Pierwszą stanowiła msza święta w kościele pw. Świętej Trójcy, podczas której homilię wygłosił ks. prał. Stanisław Czenczek. Następnie uczestnicy przeszli pod Pomnik – Krzyż z Tablicami i Urnami, gdzie odbyła się modlitwa oraz oficjalna ceremonia złożenia wieńców. To miejsce ma szczególny wymiar, ponieważ od 2009 roku znajduje się tam ziemia z Huty Pieniackiej.
Trzecia część obchodów odbyła się w sali konferencyjnej Domu Gości Opactwa Benedyktynek. Zaprezentowano tam kilka krótkich filmów poświęconych pamięci osób szczególnie zaangażowanych w pielęgnowanie pamięci o Kresach i ofiarach tamtych wydarzeń. Wśród nich znaleźli się ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski oraz ks. Tadeusz Pater SDB, Kresowianin urodzony w Rumnie koło Lwowa.
W kazaniu ks. prał. Stanisław Czenczek mówił wprost, że źródłem takich zbrodni, jak mordy dokonane na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich, są nienawiść i odejście od wartości chrześcijańskich. Podkreślał, że obowiązkiem ludzi wierzących jest budowanie cywilizacji miłości, a nie podziału i pogardy. Przywołał również słowa ukraińskiego historyka Wiktora Poliszczuka, który wskazywał, że nie istnieją zbrodnicze narody — istnieją natomiast zbrodnicze ideologie i organizacje.
To przesłanie mocno wybrzmiało także podczas ceremonii przy pomniku. Uczestnicy trzymali banery z napisem: „Nie o zemstę, lecz o prawdę wołają ofiary”. To zdanie dobrze oddawało sens całego spotkania. Nie chodziło o podsycanie emocji czy rozdrapywanie ran dla samego gestu. Chodziło o pamięć, prawdę historyczną i szacunek wobec tych, którzy zginęli tylko dlatego, że byli Polakami.
Organizatorami uroczystości były: Stowarzyszenie Pamięci Polskich Termopil i Kresów w Przemyślu im. ks. Bronisława Mireckiego, Przemyskie Rodziny Kresowe oraz Klub Inteligencji Katolickiej w Przemyślu. W obchodach uczestniczyli także żołnierze 20. Przemyskiej Brygady Obrony Terytorialnej, których obecność podkreśliła rangę wydarzenia i jego państwowy, wspólnotowy wymiar.
Rocznicowe spotkanie w Przemyślu było nie tylko lekcją historii, ale też wyraźnym znakiem, że pamięć o ofiarach ludobójstwa na Kresach nadal trwa. Dla rodzin, środowisk kresowych i wszystkich obecnych była to chwila ważna, poruszająca i potrzebna. Bo są wydarzenia, o których nie wolno milczeć. I są ofiary, którym winni jesteśmy prawdę, modlitwę oraz pamięć.
