Dyskusja o bardziej odpowiedzialnym żywieniu coraz częściej obejmuje nie tylko ograniczanie spożycia mięsa, ale również jego pochodzenie, sposób produkcji i stopień przetworzenia. W tym kontekście Polski Związek Łowiecki zwraca uwagę na dziczyznę, która pochodzi od zwierząt żyjących w naturalnym środowisku.
Dziczyzna nie jest produktem intensywnego chowu. Jej pozyskanie nie wymaga budowy ferm, utrzymywania zwierząt w systemie przemysłowym ani produkcji pasz przeznaczonych specjalnie na potrzeby takiej hodowli.
Może więc stanowić jeden z elementów bardziej świadomego podejścia do konsumpcji mięsa. Warunkiem jest jednak pochodzenie z legalnego i kontrolowanego źródła, przeprowadzenie wymaganych badań oraz właściwe przechowywanie i przygotowanie produktu.
System żywnościowy odpowiada za znaczną część emisji
Z danych Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa przywołanych w materiale wynika, że w 2023 roku globalne systemy rolno-żywnościowe odpowiadały za emisję 16,5 mld ton ekwiwalentu dwutlenku węgla. Stanowiło to 32 proc. światowych emisji gazów cieplarnianych.
Sama produkcja roślinna i zwierzęca prowadzona na poziomie gospodarstw odpowiadała za 8,1 mld ton ekwiwalentu CO2.
Dane te pokazują, że w debacie o żywności znaczenie ma nie tylko wielkość produkcji i konsumpcji. Istotne są również sposób wytwarzania jedzenia, długość jego transportu oraz poziom przetworzenia.
FAO wśród elementów bardziej zrównoważonych diet wskazuje zwiększenie udziału produktów roślinnych, wybieranie żywności lokalnej i sezonowej, ograniczanie marnowania jedzenia oraz zmniejszenie spożycia czerwonego i przetworzonego mięsa.
Dziczyzna nie powinna być zatem przedstawiana jako zachęta do częstszego jedzenia mięsa, lecz jako jeden z możliwych wyborów dla osób, które nie rezygnują z produktów odzwierzęcych.
Ważne jest nie tylko to, ile mięsa jemy
Przedstawiciele Polskiego Związku Łowieckiego zwracają uwagę, że dyskusja o transformacji systemu żywnościowego bywa sprowadzana do prostych haseł. Tymczasem znaczenie ma także droga, jaką produkt pokonuje przed dotarciem do konsumenta.
– W debacie o jedzeniu zbyt często uciekamy w proste hasła. Zielona transformacja żywieniowa to także pytanie o pochodzenie produktu, skalę przetworzenia i długość drogi z pola na talerz. Dziczyzna jest lokalna, sezonowa i nie pochodzi z fermowej produkcji – mówi Wacław Matysek z Biura Prasowego Polskiego Związku Łowieckiego.
Dziczyzna ma szczególnie lokalny charakter wtedy, gdy jest pozyskiwana i sprzedawana na niewielkim obszarze, bez rozbudowanego łańcucha pośredników i długiego transportu. Jej dostępność zależy przy tym od sezonu oraz obowiązujących zasad gospodarowania populacjami zwierząt.
Mięso o wysokiej wartości odżywczej
Jak wskazano w informacji prasowej, mięso wielu gatunków dziko żyjących zwierząt jest źródłem pełnowartościowego białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B.
Dziczyzna zwykle zawiera również mniej tłuszczu niż wiele popularnych rodzajów mięsa hodowlanego. Dzięki temu może być elementem zróżnicowanej diety.
Nie zmienia to podstawowych zasad zdrowego odżywiania. Jadłospis powinien pozostawać różnorodny, zawierać odpowiednią ilość warzyw oraz ograniczoną ilość produktów wysokoprzetworzonych. Ważne jest również racjonalne planowanie zakupów i niemarnowanie jedzenia.
Dziczyzna może więc uzupełniać dietę, ale nie zastępuje pozostałych elementów prawidłowego żywienia.
Bezpieczna tylko z legalnego źródła
Szczególne znaczenie ma bezpieczeństwo mięsa. Konsumenci powinni kupować dziczyznę wyłącznie w legalnych i sprawdzonych punktach oraz upewnić się, że produkt przeszedł wymagane badania.
Dotyczy to zwłaszcza mięsa z dzika. Nie należy kupować ani spożywać dziczyzny pochodzącej z nieznanego źródła.
Ważne są również właściwe warunki transportu i przechowywania. Mięso musi być przygotowywane zgodnie z zasadami bezpieczeństwa żywności oraz poddane odpowiedniej obróbce.
Polski Związek Łowiecki wskazuje pięć podstawowych zasad:
– wybieranie mięsa wyłącznie z legalnego i sprawdzonego źródła,
– sprawdzenie, czy produkt został przebadany, szczególnie w przypadku dzika,
– zwracanie uwagi na warunki transportu i przechowywania,
– przestrzeganie zasad bezpiecznego przygotowania żywności,
– rezygnacja z mięsa o niewiadomym pochodzeniu.
Lokalny produkt w szerszej dyskusji
Debata o zielonej transformacji żywieniowej dotyczy całego systemu produkcji i konsumpcji żywności. Obejmuje wpływ rolnictwa na środowisko, emisje gazów cieplarnianych, skalę marnowania jedzenia oraz świadome wybory konsumentów.
W tym kontekście dziczyzna może być postrzegana jako mięso lokalne, sezonowe i mniej związane z przemysłowym modelem produkcji. Nie oznacza to jednak, że sam wybór takiego produktu rozwiązuje problemy związane ze współczesnym systemem żywnościowym.
Najważniejsze pozostają umiar, różnorodna dieta, ograniczanie produktów wysokoprzetworzonych i wybieranie żywności z pewnego źródła. W przypadku dziczyzny warunki legalnego pozyskania, badania weterynaryjne oraz bezpieczne przygotowanie są podstawą odpowiedzialnej konsumpcji.