E-apelacje od marca 2026 staną się codziennością w polskich sądach. Od 1 marca przyszłego roku zawodowi pełnomocnicy – adwokaci i radcowie prawni, ale także m.in. prokuratorzy – zyskają możliwość wnoszenia części pism procesowych w formie elektronicznej, za pośrednictwem portalu informacyjnego sądu. Zmiana obejmie zarówno sprawy cywilne, jak i karne i ma wyraźnie przyspieszyć obieg dokumentów.
Nowe rozwiązania pozwolą składać online m.in. apelacje i zażalenia (z wyłączeniem zażaleń do Sądu Najwyższego), a także pisma w postępowaniu drugoinstancyjnym. Co istotne, e-apelacje będzie można wnosić również na etapie pierwszej instancji. Chodzi m.in. o zgłoszenie udziału w sprawie, zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa procesowego, wyrażenie zgody na mediację czy wnioski o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego, sporządzenie uzasadnienia orzeczenia albo nadanie klauzuli wykonalności.
Zmiany opisane przez Prawo.pl obejmą również zasady doręczeń pomiędzy profesjonalnymi uczestnikami postępowań. W przypadku pism procesowych składanych inną drogą niż przez portal informacyjny, adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi oraz Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej będą mogli przekazywać sobie nawzajem odpisy pism wraz z załącznikami w formie elektronicznej, bez pośrednictwa sądu.
Choć dla pełnomocników nowe rozwiązania oznaczają wyraźne uproszczenie pracy i ograniczenie kosztów biurowych, sądy już dziś sygnalizują możliwe problemy organizacyjne. W swoich uwagach do projektu Sąd Apelacyjny w Lublinie zwrócił uwagę na ryzyko znacznego wzrostu obciążenia sekretariatów wydziałów. Jak wskazała wiceprezes sądu Barbara du Château, konieczność drukowania pism i załączników oraz dołączania ich do akt papierowych będzie wymagała nie tylko dodatkowych narzędzi i materiałów, ale przede wszystkim wzmocnienia kadrowego.
Podobne obawy zgłosił Paweł Rygiel, prezes Sąd Apelacyjny w Krakowie. Zwrócił on uwagę, że czynności dotychczas wykonywane przez kancelarie – w szczególności drukowanie odpisów pism i załączników – zostaną w praktyce przeniesione na sądy. W jego ocenie projekt jest bardzo korzystny dla zawodów prawniczych, ponieważ znacząco ułatwia ich pracę i ogranicza koszty działalności kancelarii. Jednocześnie część tych kosztów i obowiązków może zostać przerzucona na administrację sądową.
Wprowadzenie e-apelacji to kolejny etap cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości. Z jednej strony daje realne narzędzia do przyspieszenia postępowań i usprawnienia komunikacji procesowej, z drugiej – stawia przed sądami wyzwania organizacyjne, których skala stanie się widoczna dopiero po wejściu przepisów w życie. Jedno jest pewne: od marca 2026 roku sposób funkcjonowania wielu wydziałów sądowych zmieni się na dobre.