Jeśli ktoś szuka pomysłu na zimową sobotę w dobrym tempie — z historią, architekturą i spokojem klasztornych wzgórz w tle — wycieczka organizowana przez JDK i PTTK może okazać się strzałem w dziesiątkę. Klub Kulturalno-Turystyczny Jasielskiego Domu Kultury oraz PTTK Oddział Jasło zabierają uczestników w stronę zachodniej części ziemi krakowskiej i zachodniej Galicji, czyli w region, który potrafi zaskoczyć nawet tych, którzy „pod Krakowem” byli już niejeden raz.
Trasa ma wyraźny motyw przewodni: miejsca ważne historycznie i sakralnie, a przy tym po prostu ciekawe do oglądania. W programie znalazły się Tuchów oraz dwa obiekty o randze Pomników Historii: Opactwo św. Wojciecha Mniszek Benedyktynek w Staniątkach i Opactwo Benedyktynów w Tyńcu. Krótko mówiąc: jedziemy tam, gdzie opowieści są starsze niż niejeden podręcznik.
Tuchów – miasto pielgrzymów i barok na wzgórzu
Pierwszym przystankiem będzie Tuchów, znany z kultu Matki Boskiej Tuchowskiej i nazywany często „wrotami na Pogórze”. Na wzgórzu dominuje barokowy kościół z XVII wieku oraz klasztor oo. Redemptorystów z XIX stulecia. Uczestnicy odwiedzą zabytkowy kompleks Sanktuarium MB Tuchowskiej — z ekspozycjami muzealnymi w klasztornych zabudowaniach. Organizatorzy zapowiadają również możliwość zobaczenia największej szopki bożonarodzeniowej, która w tym miejscu jest osobną atrakcją, nie „dodatkiem przy okazji”.
Staniątki – benedyktyńska skarbnica sztuki i pamięci
Staniątki to z kolei wieś, w której kryje się Opactwo św. Wojciecha Mniszek Benedyktynek — miejsce wyjątkowe dla polskiej kultury i religijnego dziedzictwa. To nie jest zwiedzanie „dla odhaczenia”. W klasztorze znajdują się dzieła sztuki, cenne archiwum oraz rzadko spotykana kolekcja zapisów nutowych związanych ze śpiewem liturgicznym.
Wśród średniowiecznych zabytków wymieniane są m.in. tablicowy obraz Matki Boskiej Bolesnej, figura Chrystusa Frasobliwego oraz postacie świętych przechowywane w muzeum klasztornym. Późniejsze epoki (XVI–XVIII wiek) reprezentują polichromie, w tym barokowa polichromia autorstwa Andrzeja Radwańskiego. Na uwagę zasługują także iluminowane rękopisy muzyczne z XV–XVIII wieku, drewniane hermy do układania kornetów zakonnych (Włochy, XVI wiek), a nawet zbiór figurek woskowych z XVII–XIX wieku. Do tego malarstwo polskie od XVI do XX wieku, z ważnym barokowym cyklem historycznym — dużo, konkretnie i bez przesady: to materiał na dłuższe zatrzymanie.
Tyniec – najstarszy istniejący klasztor w Polsce
Na końcu trasy — Tyniec i opactwo Benedyktynów, uznawane za najstarszy istniejący w Polsce klasztor kontynuujący tradycję benedyktyńską. Prawie tysiącletnie założenie przestrzenne i zabudowania opactwa są świadectwem nie tylko historii, ale też ciągłości — tego, że pewne miejsca po prostu trwają mimo zmian epok.
W Tyńcu zachowały się elementy wczesnopiastowskiej architektury romańskiej z XI wieku. Z opactwem wiąże się także najwyższej klasy rzemiosło artystyczne i sztuka iluminacji. Wśród skarbów wymienia się unikatowe księgi liturgiczne oraz zabytki piśmiennictwa średniowiecznego i nowożytnego, w tym m.in. sakramentarze tynieckie, graduały i antyfonarze. Są też wyjątkowe przykłady dawnego rzemiosła: złoty kielich podróżny i patera z grobu nr 8 z połowy XI wieku, fragmenty pastorałów z kości słoniowej z XI wieku czy piętnastowieczne kielichy opatów Macieja i Andrzeja.
Organizacja wyjazdu – najważniejsze informacje
- Termin: 14 lutego 2026 (sobota)
- Wyjazd: godz. 8.00, sprzed budynku Jasielskiego Domu Kultury
- Powrót: około godz. 20.00
- Koszt: 170 zł
-
160 zł: członkowie PTTK, młodzież do 16 lat, posiadacze Karty Dużej Rodziny, Honorowi Dawcy Krwi
-
- Dodatkowo: wstępy do zwiedzanych obiektów — 45 zł
- Wpłaty: Zarząd Oddziału PTTK w Jaśle, ul. Floriańska 15
-
pon.–czw. 9.00–17.00, pt. 8.00–16.00
-
- Strój: ubiór turystyczny, dostosowany do zmiennych warunków pogodowych
- Zastrzeżenie: organizator dopuszcza zmianę trasy lub odwołanie wyjazdu z przyczyn niezależnych
Informacje:
-
JDK: 514 284 625
-
PTTK Jasło: 13 446 33 40
-
strona JDK: jdkjaslo.pl