Spotkanie autorskie z dr. Wojciechem Hanusem w Tuszowie Narodowym odbyło się 23 marca w siedzibie Gminnej Biblioteki Publicznej. Było to wydarzenie poświęcone jednej z najtragiczniejszych kart historii okupacyjnej Polski – zbrodni dokonanej 24 marca 1944 roku na rodzinie Ulmów w Markowej oraz ukrywanych przez nich Żydach.
Wydarzenie poprzedziła Msza Święta sprawowana przez ks. Wiesława Koniora w kościele pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Tuszowie Narodowym. Nabożeństwu towarzyszyło wystawienie Relikwii Błogosławionej Rodziny Ulmów, co nadało całemu spotkaniu szczególny, refleksyjny wymiar.
Głównym punktem programu było spotkanie z dr. Wojciechem Hanusem – historykiem, doktorem nauk humanistycznych, pracownikiem Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie. Autor zaprezentował swoją najnowszą książkę „Zbrodnia (nie)osądzona. Losy żandarmów niemieckich biorących udział w mordzie na rodzinie Ulmów i ukrywanych przez nich Żydach”, wydaną w 2025 roku.
Publikacja poświęcona jest pięciu funkcjonariuszom niemieckiej żandarmerii z posterunku w Łańcucie, którzy brali udział w zbrodni w Markowej. Podczas spotkania autor przybliżył nie tylko sylwetki sprawców, ale również szerszy kontekst okupacyjnej rzeczywistości. Mówił o losach Polaków, którzy mimo śmiertelnego zagrożenia decydowali się ratować i ukrywać Żydów. Jak podkreślano, były to decyzje heroiczne, często kończące się śmiercią całych rodzin.
Dr Wojciech Hanus zwrócił także uwagę na brutalność i bezwzględność działań niemieckiej żandarmerii w czasie okupacji. Uczestnicy spotkania mogli usłyszeć o okrucieństwie funkcjonariuszy oraz o powojennych próbach ich odnalezienia i osądzenia przez polski wymiar sprawiedliwości. Spośród niemieckich żandarmów uczestniczących w zbrodni w Markowej tylko Josef Kokott został odnaleziony i skazany na karę śmierci, którą później zamieniono najpierw na dożywotnie więzienie, a następnie na 25 lat pozbawienia wolności.
Spotkanie miało nie tylko wymiar historyczny, ale także edukacyjny i społeczny. Było okazją do pogłębienia wiedzy o wydarzeniach, które do dziś pozostają ważnym elementem pamięci historycznej regionu i całego kraju. Dla mieszkańców gminy Tuszów Narodowy była to cenna możliwość bezpośredniego kontaktu z autorem oraz rozmowy o publikacji dotykającej trudnych, ale istotnych tematów związanych z okupacją niemiecką i losem rodziny Ulmów.
Podziękowania autorowi oraz przedstawicielom Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie przekazali wójt gminy Tuszów Narodowy Andrzej Głaz, proboszcz ks. Wiesław Konior oraz dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej Patrycja Bednarska.
Podczas wydarzenia uczestnicy mogli zakupić publikacje Instytutu Pamięci Narodowej, w tym książki dr. Wojciecha Hanusa. Była również możliwość uzyskania dedykacji autora, z czego obecni chętnie korzystali.
Organizatorami spotkania byli Gminna Biblioteka Publiczna w Tuszowie Narodowym, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, parafia pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Tuszowie Narodowym oraz wójt gminy Tuszów Narodowy Andrzej Głaz.
Dr Wojciech Hanus zajmuje się dziejami podziemia niepodległościowego po 1944 roku, aparatu bezpieczeństwa PRL oraz relacjami polsko-żydowskimi w okresie II wojny światowej. Jest autorem kilku publikacji historycznych, a jego najnowsza książka koncentruje się na losach sprawców jednej z najbardziej wstrząsających zbrodni okupacyjnych na Podkarpaciu.
