Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli w Rzeszowie zaprasza na wernisaż wystawy „Józef Lewkowicz – w kręgu drzeworytu płazowskiego”. Wydarzenie odbędzie się 24 września 2026 roku o godz. 17:00 w siedzibie muzeum przy ul. Rynek 6 w Rzeszowie. Wstęp na wernisaż jest wolny.
Wystawa poświęcona będzie drzeworytowi płazowskiemu — jednej z wyjątkowych form tradycyjnej sztuki ludowej związanej z Płazowem w powiecie lubaczowskim. Drzeworyt płazowski to ogólna nazwa kolekcji matryc drzeworytniczych pochodzących z tej miejscowości. Zbiór obejmuje 13 tabliczek drzeworytniczych, z których część została wykonana dwustronnie. Łącznie daje to 22 matryce z przedstawieniami.
Na drzeworytach ukazane są przede wszystkim sceny ze Starego i Nowego Testamentu, przedstawienia Maryi i Jezusa oraz wizerunki świętych Kościoła rzymskokatolickiego i greckokatolickiego. To dziedzictwo o dużej wartości artystycznej, religijnej i kulturowej.
Szczególne miejsce w procesie przywracania pamięci o drzeworycie płazowskim zajmuje Józef Lewkowicz, artysta ludowy pochodzący z Nowego Sioła. To właśnie on podjął się wymagającej pracy odtworzenia XIX-wiecznych matryc Macieja Kostrzyckiego z Płazowa. Jego działalność przyczyniła się do ponownego zainteresowania tą formą sztuki oraz do jej dalszego rozwoju.
Działania związane z reaktywacją drzeworytu płazowskiego zostały docenione w 2022 roku, kiedy „Reaktywacja i rozwój drzeworytu płazowskiego” zostały wpisane do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Józef Lewkowicz został również jednym z pierwszych depozytariuszy tego procesu.
Za swoje zasługi w przywróceniu i zachowaniu tej wyjątkowej formy tradycyjnej sztuki ludowej artysta został uhonorowany w 2025 roku odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, przyznawaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Na ekspozycji „Józef Lewkowicz – w kręgu drzeworytu płazowskiego” będzie można zobaczyć zarówno odbitki zrekonstruowanych przedstawień płazowskich, jak i autorskie prace artysty. Wystawa stanie się okazją do bliższego poznania techniki drzeworytu, jego symboliki oraz znaczenia dla dziedzictwa kulturowego regionu.
Szczególnym wydarzeniem podczas wernisażu będzie premierowe odsłonięcie drzeworytu św. Onufrego. Jest to 16. i najnowsza matryca drzeworytu płazowskiego odtworzona przez Józefa Lewkowicza.
Wernisaż będzie nie tylko spotkaniem ze sztuką ludową, ale również okazją do refleksji nad znaczeniem ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Prace Józefa Lewkowicza pokazują, że tradycja może być żywa, rozwijana i przekazywana kolejnym pokoleniom.
Wernisaż wystawy „Józef Lewkowicz – w kręgu drzeworytu płazowskiego”
Termin: 24 września 2026 r., godz. 17:00
Miejsce: Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli w Rzeszowie, ul. Rynek 6
Wstęp: wolny