Z końcem 2025 roku Wyliczanki księżnej Anki trafiają do rąk czytelników jako najnowsze wydawnictwo Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. To książka adresowana do dzieci, ale z ambicjami znacznie wykraczającymi poza klasyczną literaturę dziecięcą. Jej głównym celem jest przybliżenie historii Jarosław w formie lekkiej, rytmicznej i zapadającej w pamięć.
Autorem publikacji jest Piotr Kaplita, kierownik Działu Edukacji i Upowszechniania jarosławskiego muzeum. Czytelnicy znają go już z „Kronik jarosławskiego Biszkopta” – książki, która w żartobliwy sposób opowiadała lokalne historie, nawiązując do klasycznych form literatury dziecięcej. Tym razem autor sięga po wyliczanki, czyli krótkie wierszyki znane z dziecięcych zabaw, i nadaje im zupełnie nowy, historyczny sens.
„Wyliczanki księżnej Anki” składają się z serii rymowanych tekstów, z których każdy został opatrzony komentarzem wyjaśniającym kontekst i odniesienia do dziejów miasta. Jak zaznacza sam autor we wstępie, większość utworów powstała współcześnie, ale celowo utrzymano je w duchu dawnych, ludowych wyliczanek. Takich, które brzmią znajomo, jakby były przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Publikacja jest częścią szerzej zakrojonych działań z zakresu edukacji muzealnej. Instytucja, obchodząca w tym roku swoje stulecie, od dawna szuka form opowiadania o historii innych niż szkolna lekcja czy muzealny wykład. Wyliczanki – proste, rytmiczne i często zabawne – idealnie wpisują się w ten pomysł. Można je wykorzystać podczas zabawy, a dopiero potem, niejako mimochodem, opowiedzieć dzieciom o historycznych postaciach, miejscach i wydarzeniach.
Dużym atutem książki jest jej warstwa graficzna. Autorką ilustracji jest Magdalena Trojnar, artystka pochodząca z Zarzecza, od lat współpracująca z muzeum. Przygotowała kilkadziesiąt rysunków, które z humorem i lekkością dopełniają tekst. Ilustracje nawiązują do najlepszych tradycji polskiego ilustratorstwa i stanowią integralną część narracji.
Książka została opatrzona jubileuszowym logotypem stulecia muzeum i jest jednym z ostatnich akcentów obchodów tego wyjątkowego roku. Jak podkreśla dyrektor placówki, Konrad Sawiński, publikacja wpisuje się w konsekwentnie rozwijany kierunek działań skierowanych do najmłodszych odbiorców i nie ma odpowiednika w edukacyjnej literaturze dziecięcej.
„Wyliczanki księżnej Anki” to propozycja, która łączy zabawę z wiedzą, lokalność z uniwersalnym językiem dziecięcej wyobraźni. Książka pokazuje, że o historii można mówić lekko, mądrze i z uśmiechem – a przy tym skutecznie zainteresować nią najmłodszych.
